Publicar nuevo tema  Responder al tema 
Página 1 de 2
Ir a la página 1, 2  Siguiente
 
Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis.
Autor Mensaje
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
Image



Naná Adelaida Huerta Solis nos cuenta en idioma P'urhépecha lo que significa ser, comportarse como y llegar a ser un Kaxumbeti y lo que es la Kaxumbekua en nuestras comunidades y pueblos.

La Señora Adelaida Huerta Solís, es originaria de la comunidad de Santo Tomás del Minicipio de Chilchota, Michoacán, México. Santo Tomas está localizado en la Cañada de los 11 pueblos, una de las cuatro regiones de la Cultura P'urhépecha en la entidad.

Les dejo otro reproductor de este mismo audio, por si tienen problemas de escuchar automáticamente este audio P'urhépecha:


Traduccion de “kaxumbikua”, y que significa: Honestidad, Honradez, Humildad y la Obediencia.
Traduccion al español del video ”kaxumbikua” de la señora: Naná Adelaida Huerta Solis.

Kaxúmbekua.

Pueblos, señores, señoras, niños y todos los que me escuchan. ¡La Kaxumbikua en nuestros pueblos, el respeto a nuestros mayores, comenzando por y con nuestra familia, a todos los del pueblo y respetar a nuestras autoridades y cargueros, a los maestros y a los Curas!
 
La Kaxumbikua, no solo es el aconsejar, se necesita comenzar con la obediencia con los mayores y así mostrarles a los niños, porque solo así podremos ser honestos (Kaxumbetis).

Se necesita servir o como se dice: ser serviciales. Mañana y algún día cuando una persona no sea servicial, se quedará solo, nadie le acompañará.

No se debe andar sin hablar y saludar a las personas, el hablar y por el saludo no se paga.

Cuando te regalen vino, vas a tomar por compromiso, porque eres el carguero ¡No te emborraches!
Cuando te den un trago, no lo tomes de un sorbo, primeramente pídele permiso a tu padrino.

Ve por tu esposa, trabaja y procura que siempre haya comida, no ser flojo, no andes golpeando a tu mujer y arrímale todas las cosas.

No pases sin pedir permiso delante de la gente, siempre pide permiso.

Escucha, con lo que dicen de lo de “La ayuda Mutua” (Jarhóajperata); el ayudar con el dinero, la comida y con el qué hacer; porque tú también lo necesitarás un día, recuerda que eso lo estas guardando.

El escuchar a tus padres porque ellos conocen y sienten. Cree a los mayores porque te están aconsejando por tu bien. ¡Recuerda lo que tus mayores hicieron, los niños aprenderán aquello! ¡Si tú eres flojo, los niños serán flojos!
 
Cuando haya peleas, tú sal por abajo, y no quieras o trates de ganar la pelea. ¡No te puedes enseñar, si primero te topas o si te pegan!

Besa, cuando dicen que tienes que besar las cosas; besa cuando te regalan algo porque eso quiere decir que te gustó.

Cuando seas carguero, la gente es la que manda y la gente es la que hace la fiesta.

Quítate el sombrero cuando hables y cuando comas y cuando pases y/o entres al templo y cuando vayas a un gran evento o en donde haya humo o incienso de copal o trementina.

Si llegas a algún lugar: habla, saluda. No es honesto (Kaxúmbeti) el llegar tarde donde te esperan y no es humildad (Kaxúmbeti) cuando ya te comprometiste en llegar.

Yo traigas y uses comida “comprada” en las fiestas o compromisos, porque dirán que tú no quieres que te toquen o ensucien los trastes.

Híncate cuando te estén aconsejando, he hincado es que tienes que dar las gracias en el mismo lugar cuando te estés casando.

¡No te burles, reírte de otros, hablar mal, ver mal, ser mentiroso, echar a perder, divorciarte, robarte a ti mismo, matar, violar, meterse en casa ajena, accionar o mover, embrujar, robar, golpear, ser traicionero, hacerte tonto, “engañar” a tu esposo o esposa, meterse sin permiso y muchas otras cosas!...

No te hagas un gran conocedor o sabio por todo lo que has aprendido. Si ya eres un profesionista, actúa recto con la honradez P’urhépecha, hazte valer ¡Nunca te creas mucho, si ya eres un profesionista, entonces sirve a tu pueblo con honradez y honestidad (kaxúmbeti).

Tienes que estar en todo lo que puedas cooperar (Jahoájpeni), servir, el acompañar, el ayudar cuando se muere o cuando se tienen fiestas y ayudar en el templo y en el pueblo y en otras cosas en las que no me acuerdo por ahora!..........

¡QUE DIOS LOS ESTÉ CUIDANDO!
GRACIAS! (QUE DIOS SE LOS PAGUE).


TRADUCTOR: Tatá Mateo Morales Gonzales.

 




-------------------->Firma<--------------------
Enkaksï uekaka miteni naninmankaksï juchá niuáka,
Image Uetarhisïndi miteni naniíche ueratini jucha jurásïni...
Image
------=------
"Para saber a dónde vamos ... es necesario saber de dónde venimos"
 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privadoVisitar sitio web del usuario 
Volver arribaPágina inferior
Gracias por el tema tan útil, Tatá Jiuatsï:
Irheri Purhembe (23 Enero), arturo_3103 (08 Febrero), TATALICO (13 Febrero) 
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Re: Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
KAXUMBIKUA.
Escritura del audio Kaxumbekua de Naná Adelaida en P'urhépecha:

Irhétecha, tatécha, nanécha, sapícha ka iáminduksï enga k’urhájchaxaka, kaxúmbikuesti juchári iriétecharu jangángarhini juchárhi tatá k’érhatichani, juchárhi majkuechani jambéri uénani ka jimájk’u irhiétaru anápu ka jangángariani jurhámutichani ka terhúnchitichani ka jorhénpirichani ka táatechani kaxúmbikua no xáni arhíjtsipikuesti, uétarsïndi k’erhatichani uénani k’axúmbintani ka isï exérhani sapírhatichani ka isï jámani uaak’a k’axúmbintani, uétarsïndi jánts’pini engatsï naní arhijk’a marhuánts’peni pauáni ka ma jurhiáni ma k’uirhípu enga no jánts’piaak’a jandiójk’u pakáraak’a, no nemá pambiaati, no jámati nemáni isku uénójkumani uandájpeni, uandájpekua, no meiánpekuesti ékirhi k’auíkua ínts’inpingaak’a, marhuátperhini isï jauáak’a, nitámakuarhinchari jauáak’a,no k’auíni.
Ekírhi k’auíkua ints’ingaak’a, norhi ts’orhtsïmaak’a, orhétakuari sésikua k’urhájtakuari chíti Tatá Padrhinuini.

Uarhítini exéni, ka ánchikuarhini esïk’a tírhekua méntk’u isï jauaak’a, no xépini, asï jáma uarhítini atáni ka iámindu ambé k’endaak’a, ásïmu ma uanónants’peni méntk’u isï esïk’a sésikua kurhátaspeaak’a, k’urheajpeakari engatsï naní arhíjk’a “Marhoájpeni”.

Tumina, akua ka úrhatakua jingóni jimbokarhi t’u uétarhinchpeaak’a, miánts’ta éskarhi patsákuarhixampk’a, táatechani k’urhájchani jimbokatsï tsïmá mítitik’a ka imájtsï p’ikuárheratiti ka jakájkukuni k’erhatichani jimbókak’sïni chíti sésï ambé arhíni jak’a,.

Miánta esïk’a ambé enga k’erhaticha úngaajk’a, sapíchak’sï imani ambé jorhénguariti.
Engarhi t’u xepeaak’a, sapíchajtujk’sï xepeaak’a, enga ambé uarhíjperakua jauáak’a, méntk’u isï kétsikua uérha, asï mentk’u andamuku euék’a.

No úsïndi jorhénguarini enga no orhéta p’átakuarhiaak’a o guárhukukuariaak’a.¡Putípari! engatsï naní arhíjk’a putírheskua.

¡Putírhi! Engirhi ambé intsikuarhingaak’a jimbok’a imá arhíkuersïndi eskarhi jiapañintask’a.
Engarhi terhunchini jarháajk’a, k’uirhipuecha jurhámuaak’a ka k’uirhípuecha úntaati.
Kájts’ikuani p’ikuaak’a uandajpeni jámani, tirhiéni jámani ka tióxourhu nitámani jámani ka tióxo inchámani jámani, ka k’erhikuaru niarhani jámani ka naní engamanga k’uirhítsï o engatsï naní arhíjk’a xungánda k’uirhíkatsïni jatsïkungani jauáak’a.

Ekani naní niarhaak’a, uandájperhakaari, no kaxúmbikuesti ióndnts’peni engani angápents’pini p’imarhini jauaak’a ka notk’i kaxúmbikuesti ekari eiánts’pekuarheaak’a, no miátakata Nori jàmaak'a piani t'irhèkuani ma pirhiékua jimbok’a uandangati esïk’a no uéksïnga esÏk’a atarhakuechani p’amarhatachiuaak’a, tinguíxurhikuari ékarhi arhítsïkuni jauáak’a ka tinguixurhitini Diosï meiámuni arhíjpentaak’a.

Jimájkani ékarhi tembuchani o tembungani jauáak’a, asï jáma tambochpeni, terhemaspeni, uandants’peni,arhí- arhi jámani, imáni ch’kuanderhani, arhínchpeni, tsïpájkurhani, jarhájpeni,xipájchani, tsïpátats’peni,incháspeni,manáts’peni,xikuaspeni, xipájpeni,atájpeni,isk’u tondokuarhini,inchákuspini  ka uánikua sáni ambétarhu no méni jámani.

Phurhé jimbó kérhi jamakuarhini. Ekarhi jurhímbikua iá, Purhé kaximbikua jingoni ¡Maruata!, no méni jámaak’a Phorhe jimbóni kérhi jámakuarhini. ¡Ekarhi jurhimbikua iá irhiétani kaxúmbikua jingoni marhuata!....

Ka uánikua jasï jámberhi upirhinga úrhakuarini.

Pámbini jámani ka jarhoajpini jámani, ka imájk’u enga uarhíjk’a ka k’uinchikuechani ka tioxo marhuákunts’pini ka irhiétani jarhóajperakuaru ka marhutaru naní enga juchá no miantani jak’á iásï…

¡ACHA K’UERHAJPIRI EXENI JAUE,DIOSÏ MEIAMU JE ¡……

USTI KA UANDANTASTIA: NANA ADELAIDA HUERTA SOLIS.
KARASTI;TATA MATEO MORALES. SIUINANI ANAPU.
AKAMBARHU IRHIETA..ENERU KUTSÏ..2010.

 



 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privado 
Volver arribaPágina inferior
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Re: Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
                  
¡ bravo, bravo, bravo Tía Adelaida, desde aqui te felicito con mucho cariño y respeto, eso es la Kaxumbekua,    ,  que manera  de hablar,   de expresarte  espero que si para  algunos  no nos  quedaba claro lo que es la kaxumbekua, lo que es realmente ser kaxumbeti,  creo que esto  lo que escuchamos es más que claro, tratemos pues  de estar  ser y hacer lo más  cercano a la kaxumbekua,
 Gracias  Tatá Javier por este auidio,  y escuchar a "Nanachi Lela"  como ledigo yo!. En la pelicula de  Eréndira  ella hizo el papel de la Tía de "Eréndira", en la vida real es mi  Tía, tenemos a una kaxumbeti en Santo Tomás.
saludos coordiales!
 




-------------------->Firma<--------------------
Isï eskarhi na tsïri jatsïka, isïrhi iasï p'ikuntaxaka...!!!
Image
 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privadoVisitar sitio web del usuarioVer la galería personal del usuario 
Volver arribaPágina inferior
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Re: Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
Tata Javier,

Gracias por subir Este Material auditivo, lo habiamos salvaguardo por mucho tiempo, ojala pronto podamos poner el dialogo escrito en diferentes leguajes, les comparto en una ocasión que lo escuchamos en Oregon, sentí tanto gusto mirar a un Tata, como fue siguiendo la secuencia del la voz de de Nana Adelaida, y comento “jo inde mero ixiesti-es así nomás que nosotros aveces no queremos entender”

Xeparhini jame je!
 




-------------------->Firma<--------------------
Xeparhini Jame Je Ieminduecha!

Image
 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privadoVisitar sitio web del usuarioVer la galería personal del usuario 
Volver arribaPágina inferior
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Re: Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
tata javieru

 ya traduje el renglon faltante de nana adelaida y asi le escuche... "nori jàmaak'a piani t'irhèkuani", y este renglon se traduce..."no andes comprando la comida", para que lo corrijas por favor en el renglon que falta.

Tambien te aviso que ya tengo  la traduccion de kaxumbikua en español...dame chance un poquito, tengo con virus mi computadora...

un abrazo de tata mateo de sevina.

contestame por favor. y escucha hoy .www.radiosensacion.com.mx
 



 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privado 
Volver arribaPágina inferior
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Re: Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
Gracias Tatá Mateé, ya corregí ese renglon faltante. Y entonces estarémos esperando el escrito en español tambien.

Muchos saludos y gracias por ayudarnos.  
 




-------------------->Firma<--------------------
Enkaksï uekaka miteni naninmankaksï juchá niuáka,
Image Uetarhisïndi miteni naniíche ueratini jucha jurásïni...
Image
------=------
"Para saber a dónde vamos ... es necesario saber de dónde venimos"
 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privadoVisitar sitio web del usuario 
Volver arribaPágina inferior
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Re: Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
     Gracias Tata Jihuatsi por este gran aporte, es muy importante conocer lo que es la Kaxumbikua, y ahora que se lo que es me doy cuenta de que lo que dice nana Adelaida es muy cierto, y lo importante k es aprender a ser la Kaxumbikua, Nana Adelaida Muchas gracias por esta explicacion, y a Tata Jihuatsi por compartir con nosotros este gran aporte. Simple y sencillamente ahora que conozco lo que es la kaxumbikua, tratare de ser kaxumbiti, y tratare de inculcar este gran concepto a mis hermanos y a todos mis amigos, una ves mas gracias por el aporte. ATTE:  tumasiuanapu_JC25      
 



 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privadoVer la galería personal del usuario 
Volver arribaPágina inferior
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Re: Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
Tatá Mateo  muchas gracias!!... por transcribirlo,  ya lo recibí en mi correo tambien, sé que lo haces con mucho gusto, o   y estamos en espera de la traducción al español  un fuerte abrazo male Tsanda!!...
 




-------------------->Firma<--------------------
Isï eskarhi na tsïri jatsïka, isïrhi iasï p'ikuntaxaka...!!!
Image
 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privadoVisitar sitio web del usuarioVer la galería personal del usuario 
Volver arribaPágina inferior
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Re: Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
na chusku!!

me gustaria saber si saben como puedo descargar este audio ya que quiero aprender la pronunciacion del p'urhepecha de antemano gracias!
 



 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privado 
Volver arribaPágina inferior
Responder citando Descargar mensaje 
Mensaje Re: Kaxumbekua -Audio P'urhépecha- Por Adelaida Huerta Solis. 
 
CARAY..   AHORA SI QUE ME DEJARON PENSANDO, ... RECORDANDO QUE JUSTAMENTE ALGO PARECIDO ME DIJERON CUANDO ME CASE,  NO TODO CLARO.. ESTE TEMA ME HACE RECORDAR NUESTRA RESPONSABILIDAD DE RESPETO HACIA NUESTRO PROJIMO, COSTUMBRES, Y DEVERES QUE TENEMOS COMO VERDADEROS PURHEPECHAS.

 MI MAS PROFUNDO RESPETO A NANA ADELAIDA POR TAN SUBLIME MANERA DE RECITAR Y HACERNOS RECORDAR LO QUE ES  KAXUMBEKUA.
    
  PERDON.....  SE OLVIDO DECIR QUE SOY ORIGINARIO DE CAPACUARO MICH, Y ME ENCUENTRO EN SAN RAFAEL CA  HECHANDOLE GANAS PARA SOBRESALIR,  Y ESTOY EN LA MEJOR DISPOSICION PARA TODA PERSONA QUE GUSTE CONTACTAR  CON TATALICO.. GRACIAS....
 



 
Ver perfil del usuarioEnviar mensaje privadoVer la galería personal del usuario 
Volver arribaPágina inferior
Mostrar mensajes anteriores:   
 
Ocultar¿Este tema fue útil?
Compartir este tema
blinkslist.com blogmarks.net co.mments.com del.icio.us digg.com newsvine.com facebook.com fark.com feedmelinks.com furl.net google.com linkagogo.com ma.gnolia.com meneame.net netscape.com reddit.com shadows.com simpy.com slashdot.org smarking.com spurl.net stumbleupon.com technorati.com favorites.live.com yahoo.com DIGG ITA Fai Informazione KiPapa Ok Notizie Segnalo Bookmark IT
Enlazar este tema
URL
BBCode
HTML
 

Publicar nuevo tema  Responder al tema  Página 1 de 2
Ir a la página 1, 2  Siguiente
 

Usuarios navegando en este tema: 0 registrados, 0 ocultos y 1 invitado
Lista de P'urhépechas y Usuarios conectados ahora mismo: Ninguno


 
Lista de permisos
No puede crear mensajes
No puede responder temas
No puede editar sus mensajes
No puede borrar sus mensajes
No puede votar en encuestas
No puede adjuntar archivos
No puede descargar archivos
No puede publicar eventos en el calendario
 



  

 

 
www.Purhepecha.com.mx - Destaca:
Enlaza por favor a wWw.purhepecha.com.mx en tu sitio WEB   En Purhepecha.com.mx NO se permite el Spam. Estamos Protegidos de Anti-Spam de Robot de Spamers!   Purhepecha.com.mx está diseñado por el lenguaje PHP en desarrolo   El contenido sindicalizado de Purhepecha.com.mx en fuente RSS   Purhepecha.com.mx está optimizado para la funcionalidad y es altamente protegido por cBack   purhepecha.com.mx está protegido por Robots maliciosos   Únete y salva a nuestro Planeta y Madre Tierra!   General Emiliano Zapata - Zapata Vive! - La lucha sigue!   El mejor sitio de Nuestro Periodismo P'urhepecha. Visitalo!

En este sitio P'urhépecha nos reservamos el Derecho de prohibir el uso de cualquier programa, archivos y/o información en concordancia con los Derechos de Autor. www.Purhepecha.com.mx NO aloja ningun tipo de material con Derechos de Autor en su Servidor, todo lo que aqui se encuentra y muestra son links o enlaces a servidores externos y la WEB ni el Staff tienen responsabilidad legal sobre dicho material.

Solo unas cuantas partes de ésta página Web tiene COPYLEFT. Y para el resto, siempre se agradecerá que se cite a los autores originales y correspondientes de la obra, música, escrito o archivo P'urhépecha en cuestión.
Creative Commons License
La Cultura P'urhépecha desde www.Purhepecha.com.mx esta protegido bajo una Licencia de Creative Commons Atribución-No comercial-No Derivadas 2.5 México License.